Je zit in een teamoverleg en kijkt naar je collega. Die praat makkelijk en overtuigt de groep zonder moeite. Je voelt een lichte steek van jaloezie. Waarom lukt jou dat niet zo eenvoudig? Thuis of achter je bureau vraag je jezelf af wat jouw sterke kanten eigenlijk zijn. Die vraag beantwoorden is lastiger dan je verwacht.
Trainer Sabine van Dijk herkent dat. Wat jou moeiteloos afgaat, herken je zelf minder makkelijk als een unieke kwaliteit van jezelf. Je bent er simpelweg blind voor.
Ze heeft dat zelf ook ervaren: “Ik heb vroeger heel veel verschillende sporten gedaan, van handboogschieten tot kunstzwemmen, van hockey tot schaatsen. Telkens na een jaar stopte ik en ging ik door naar een andere sport. Ik had daar best een hard oordeel over naar mijzelf: ik maak niks af, ik verdiep me nergens in, ik geef snel op en als ik het een beetje kan, vind ik het al goed genoeg. Totdat iemand een keer tegen me zei: jeetje, wat ben jij ongelooflijk veelzijdig. Zo had ik het nog nooit bekeken. Sinds die tijd zie ik dat als unieke kwaliteit van mijzelf”
Sabine: “Je unieke kwaliteiten kennen en inzetten levert je zoveel op. Het geeft energie en kan maken dat je in de ‘flow’ komt. Dan vliegt de tijd en lijkt het min of meer vanzelf te gaan. Het effect is dat je zelfvertrouwen groeit en het maakt je vrijer van oordelen over jezelf. In deze blog lees je hoe je jouw kwaliteiten ontdekt en hoe je ze benut, voor jezelf en voor je team.
De gevolgen van je kwaliteiten niet benutten
Het is zonde als je jouw eigen potentieel laat liggen. Zonde voor jezelf, voor de lichtheid en het plezier in je werk, maar ook zonde voor je team en de organisatie. Het gebeurt best vaak dat kwaliteiten onbenut blijven. De oplossing hoeft niet meteen een andere baan te zijn. Kijk of je je werk zo kan aanpassen dat het meer bij je past.
Als je veel creatiekracht hebt maar je functie is bijvoorbeeld controller, dan komt die unieke kwaliteit in je werk niet lekker uit de verf. Dat hoeft geen probleem te zijn. Kun je een kwaliteit niet kwijt in je werk, dan kun je die bijvoorbeeld inzetten in een hobby of vrijwilligerswerk. Ook dat kan rust en hernieuwde energie geven.
Kun je jouw kwaliteiten niet volledig inzetten op je werk? Of merk je dat je teveel moet strugglen in je werk of dat je zelden “in de flow’ zit? Dan kun je daarop leeglopen. Op teamniveau zorgt het onbenut laten van kwaliteiten voor misgelopen effectiviteit en minder plezier in de samenwerking.
Andersom geldt hetzelfde. Komen jouw unieke kwaliteiten tot hun recht in je werk, dan ga je over het algemeen blijer en met meer energie naar huis. Binnen je werk en je team maak je meer impact als je vanuit jouw kwaliteiten en kracht werkt.
3 tips om je unieke kwaliteiten te benutten
Hoe ontdek je waar jouw kracht ligt? Sabine deelt drie praktische stappen die je direct kunt toepassen in je werk.
Tip 1: Vraag om feedback
Je hebt anderen nodig om je eigen kracht te zien, want juist voor je eigen kracht kun je een blinde vlek hebben. Sabine zag het onlangs nog in een training: “Er was één deelnemer die zo ontzettend goed kon verwoorden wat ze ervaarde en wat er allemaal gebeurde op verschillende niveaus. Maar dat zag zij zelf niet als een kwaliteit die ze bezat. Terwijl wij allemaal zeiden: dat kan je echt heel goed. Je kan echt heel blind zijn voor je eigen kwaliteiten.”
Stel je team daarom eens deze vragen: wat voeg ik toe aan dit team en waar is er minder van als ik er niet ben? Wat missen jullie als ik er niet ben? Je kunt het ook omdraaien en vragen waar je nog te groeien hebt, om te kijken welke kwaliteit daar tegenover staat. Heb je bijvoorbeeld te groeien in empathie, dan kan daar tegenover staan dat je veel durf hebt. Dat je doet wat belangrijk is, ongeacht wat anderen ervan vinden. Een model dat daarbij kan helpen is het model van Kernkwaliteiten van Daniel Ofman. Meer daarover lees je hier.
Tip 2: Reflecteer op je successen
Reflecteer op je successen van alledag en op welke kwaliteiten je daarvoor hebt ingezet. Dus niet per se het succes zelf, maar wat er nodig was om dat succes te halen. Heb je mensen meegekregen in een verandering? Wat heb je dan ingezet om mensen van weerstand naar meegaan te krijgen? Dat zijn je kwaliteiten.
Neem daarbij ook de successen mee waarvan je denkt: dat is toch heel normaal. Een hulpmiddel is om het door de ogen van een ander te bekijken. Als een goede vriend of een collega zou schrijven over wat jij goed gedaan hebt, wat zou dat dan zijn?
Let op: de klassieke vraag waar je trots op bent, helpt hier vaak niet. Omdat je lang niet altijd trots bent op iets wat een unieke kwaliteit is, omdat het voor jou als iets normaals voelt. Sabine: “Ik organiseerde vroeger grote evenementen voor duizenden mensen, maar noemde dat eufemistisch het organiseren van kinderfeestjes. Omdat het voor mij zo logisch voelde, zag ik het zelf niet als een prestatie.”
Tip 3: Ontdek je drijfveren en energiegevers
Je drijfveren zijn je waarden: wat voor jou echt belangrijk is. Die hangen vaak samen met je kwaliteiten. Je kwaliteiten zijn eigenlijk de manier waarop jij je waarden vervult. Als betrouwbaarheid een belangrijke waarde voor je is, dan is altijd je deadlines halen een kwaliteit. En als verbinding of samenwerking een belangrijke waarde voor je is, kan je waarschijnlijk goed samenwerken.
Vind je het lastig die in kaart te brengen? Vraag aan drie collega’s en één persoon uit je privéleven om vier kwaliteiten van jou te noemen. Vraag hen ook naar twee dingen die ze jou gunnen. Sabine: “Laat die vier kwaliteiten eerst eens echt binnenkomen voordat je naar je leerpunten kijkt.”
Kun je je drijfveren en kwaliteiten veel inzetten in je werk, dan houd je meer energie over. Voor dingen die je makkelijk afgaan, hoef je simpelweg minder hard te werken. Soms kan je zo opgaan in je taak dat je ineens denkt: is het al zo laat? Dan kan je er de donder op zeggen dat jij met je unieke kwaliteiten bezig bent.
Let ook op de andere kant: welke taken zijn voor jou een energievreter? Wie daar zicht op heeft, kan ze verminderen of soms zelfs helemaal schrappen. En heb je zo’n energievreter eenmaal uit je werk gehaald? Sta daar dan af en toe bij stil. Anders ga je door naar het volgende en vergeet je wat het je heeft opgeleverd. In de kleine oefening onderaan deze blog vind je een concrete manier om je energiegevers en energievreters in kaart te brengen.
Praktijkvoorbeeld: unieke kwaliteiten benutten in een team
Kwaliteiten benoemen kun je heel praktisch maken. Sabine: “Je hebt het kwaliteitenspel: een spel met kaartjes waar allemaal kwaliteiten op staan. Doe dat eens een keer met je team, al is het maar een half uurtje. Geef de kwaliteiten die je bij de ander ziet eens letterlijk aan die ander.” Zonder het spel kan ook. Schrijf bijvoorbeeld per collega twee kwaliteiten op een post-it, deel ze uit en licht ze toe.
Het helpt heel erg om die eigen kwaliteiten hardop voor te lezen. Hoe beter je elkaars kwaliteiten en valkuilen kent, hoe beter je elkaar als team kunt versterken.
Sabine: “Het is zonde dat je met kwaliteiten benoemen vaak pas begint op het moment dat je iemands afscheidsspeech schrijft. Dan hoor je pas wat voor waarde iemand heeft.” Wacht daar dus niet op.
Wanneer is extra ondersteuning nodig?
Sabine: “Als je merkt dat je veel energie verliest, dat je niet lekker uit de verf komt of niet tot je recht komt op je werk. Of als je vragen hebt als: wat is voor mij nou belangrijk, hoe kan ik mijn kwaliteiten beter inzetten? Herken je dat soort vragen, dan kan een training helpen.”
Sabine: “Als je aan het einde van de dag geen energie meer over hebt, kan de APK een hele mooie zijn.” Wil je meer richting in hoe je vanuit je kern kunt leven, vanuit alles wat echt belangrijk voor je is, dan is de De Kern een goede training voor je.
Wil je er als team mee aan de slag? De training High Performing Teams geeft je inzicht in de succesfactoren van een goed presterend team en helpt je belemmerende patronen te doorbreken. Is je team in verandering, bijvoorbeeld door nieuwe richtlijnen of een reorganisatie? Dan past Teams in Transitie. Sabine: “Bijna alle teams zijn eigenlijk voortdurend in verandering, verandering is zo ongeveer de enige constante.”
Conclusie: haal het beste uit jezelf en je team
Je unieke kwaliteiten benutten begint met zelfkennis, en met het lef om ernaar te vragen. Wat jou moeiteloos afgaat, is voor een ander bijzonder. Zodra je dat ziet, kun je er bewuster mee omgaan: door je werk zo in te richten dat je kwaliteiten meer ruimte krijgen, en door in je team hardop te benoemen wat je in elkaar ziet. Dat geeft rust en energie, en het maakt samenwerken leuker en effectiever.
Welke kwaliteiten wil jij de komende tijd meer inzetten?
De inzichten op een rij
- Je kunt blind zijn voor je eigen kwaliteiten, juist wat vanzelf gaat zie je zelf zelden als bijzonder.
- Onbenutte kwaliteiten kosten energie, een kleine verandering in de invulling van je werk kan al genoeg zijn.
- Kijk bij je successen naar wat je hebt ingezet om ze te behalen, daar zitten je kwaliteiten.
- Je kwaliteiten zijn de manier waarop je je waarden vervult, ken je je waarden dan ken je vaak ook je kracht.
Het begint bij jou
Om hier niet alleen over te lezen, maar het ook naar jezelf toe te trekken, helpt het om even stil te staan bij deze vragen:
- Wat gaat jou zo makkelijk af dat je het zelf nauwelijks als kwaliteit ziet?
- Bij welke taken vergeet jij de tijd, en hoe vaak komen die taken in jouw week voor?
- Welke kwaliteit zie jij bij een collega die diegene misschien zelf niet ziet, en wanneer ga je dat zeggen?
Een kleine oefening
Houd drie dagen lang je activiteiten op het werk bij. Zet achter elke taak een plus als die je energie geeft, een plusminus als die neutraal is en een min als die taak je energie kost. Grote kans dat je pluslijst precies laat zien waar jouw unieke kwaliteiten zitten.
Kijk na drie dagen naar rode draden in je lijst. Waar loop je op leeg? En bij welke taken staat een plus? Trek daar je conclusies uit: Welke taken kosten jou veel energie? Welke kwaliteit heb je van nature minder? Aan de kant van de taken met een plus: wat gaat je makkelijk af? Welke kwaliteiten heb je voor de taken (moeiteloos) ingezet?
Maak bespreekbaar welke taken veel energie vragen en kosten, mogelijk is er iets te wijzigen in je (deel)taken. Misschien niet nu, maar wel in de toekomst. Sowieso is het helpend voor jezelf in de keuze van nieuwe taken, projecten of zelfs een baan.