Je werkt hard en levert resultaat. Maar ondanks je inzet en ambitie merk je dat verdere groei uitblijft. Je gaat vaker twijfelen aan jezelf en aan je werk. Je voelt meer onrust als je achter je laptop zit en merkt dat je steeds vaker dagdroomt of uitstelgedrag vertoont.
Misschien herken je het: het werk gaat goed, maar de uitdaging is eruit. Je functioneert, maar je bloeit niet. Steeds vaker stel je jezelf de vraag: is dit het?
Vervolgens schuif je de vraag weer onder de tafel: komt vast door de drukte op werk met een reorganisatie, de slapeloze nachten van een jong gezin of je grapt dat je een rode sportauto gaat kopen om de midlife crisis af te maken.
Maar dat gevoel wel serieus nemen is misschien wel de eerste stap naar groei.
Laten we even stilstaan bij de vraag wat je nodig hebt om verder te groeien
Groei is geen automatisch proces. Het gebeurt niet vanzelf omdat je hard werkt of lang meedraait. Groei vraagt om bewuste aandacht. Om de bereidheid jezelf vragen te stellen die niet altijd comfortabel zijn. En met de antwoorden aan de slag te gaan.
In organisaties is de focus vaak zo sterk taakgericht, dat de ruimte om te leren beperkt wordt. We rennen van vergadering naar deadline, van project naar project. Stilstaan voelt als stilstand. Terwijl het tegendeel waar is.
“De paradox is dat groei soms ook zit in de stilstand,” zegt trainer Vivian Bastiaensen. “We kunnen meer groeien als we stilstaan. Dan kunnen we ons veel meer gewaar worden.”
Waarom het lastig is om te groeien in je werk
Groei klinkt mooi in theorie. In de praktijk stuiten we op allerlei belemmeringen, vaak zonder dat we ze herkennen.
Ingesleten patronen spelen een grote rol. We doen de dingen zoals we ze altijd hebben gedaan, omdat dat werkt. Of in ieder geval: omdat dat ooit werkte. Maar wat je hier heeft gebracht, brengt je niet automatisch verder.
Daarnaast zijn er de verwachtingen van de organisatie. De druk om te presteren en om beschikbaar te zijn. Die druk laat weinig ruimte voor experiment, voor falen, voor leren.
En dan kan er nog iets meer subtiel aan de hand zijn: het gebrek aan feedback. Zeker naarmate je hoger in de organisatie komt, krijg je vaak minder eerlijke terugkoppeling. Medewerkers vertellen je wat je wilt horen, wat niet automatisch hetzelfde is als wat je zou moeten horen.
De gevolgen van stilstand in leiderschap en werk
Stilstand is niet neutraal. Het heeft consequenties, voor jezelf en voor de mensen om je heen.
“Ik kan zelf behoorlijk gefrustreerd raken als ik het gevoel heb dat ik niet groei,” vertelt Vivian. “Groei is voor mij heel belangrijk. Omdat groei betekenis en verassing geeft aan het leven. Het geeft zin. Bovendien is onze omgeving zo voordurend in verandering, dat werken zonder te leren bijna niet kan. Ook in samenwerking hebben we te blijven leren om elkaar te blijven vinden en nieuw en anders te integreren.
Als je niet groeit, daalt je motivatie. Je raakt verveeld, achterop of gefrustreerd. Dat heeft effect op je energie, je humeur, je relatie met werk en collega’s. Soms ontstaan er conflicten in het team die eigenlijk symptomen zijn van onvrede. Het werkt ook door naar je team. Een leider die niet leert, creëert een omgeving waarin leren niet vanzelfsprekend is.
Drie strategieën om te groeien in leiderschap
De vraag ‘hoe kan ik blijven groeien?’ is al een mooie vraag. Vivian noemt het een vraag om serieus te nemen. Hieronder drie strategieën die je helpen om weer in beweging te komen.
Tip 1: Maak ruimte voor zelfreflectie
Reflecteren vraagt tijd. Het is noodzakelijk om te groeien, maar als je er niet bewust tijd voor inplant in je agenda is het vaak het eerste wat van je to-do afvalt en wat je weer doorschuift naar een later moment.
Plan momenten in je week waarin je terugkijkt. Maak die niet onderhandelbaar in je agenda. Focus daarbij niet op wat je hebt gedaan, maar op hoe je het hebt gedaan. Wat ging goed? Wat kostte energie? Waar voelde je weerstand?
Een reflectiedagboek kan helpen. Schrijf elke dag drie dingen op: wat heb je geleerd, wat wil je anders doen, wat heb je nodig? Het hoeft niet lang te zijn. Vijf minuten is genoeg om patronen te gaan zien.
Vivian legt uit waar dit over gaat: “Soms hebben we prikkels van buitenaf nodig om scherp te krijgen waar die stilstand precies over gaat. Op welk gebied je werkelijk stilstaat. Soms kan dat betekenen dat je andere werkzaamheden nodig hebt. Maar waar het heel vaak over gaat, is een soort verdieping: anders kunnen kijken, anders kunnen waarnemen. Waardoor je ook andere competenties tot je beschikking krijgt.”
Tip 2: Vraag actief om feedback
Feedback is een groeiversneller. Het vraagt wel dat je bereid bent echt te luisteren en misschien te incasseren Vraag bijvoorbeeld niet: ‘Heb je feedback voor me?’ Dat levert zelden bruikbare antwoorden op. Vraag specifiek: ‘Wat zie je dat ik goed doe in vergaderingen? En wat zou ik kunnen verbeteren?’ Of: ‘Als je één ding zou noemen dat ik anders zou kunnen doen, wat zou dat zijn?’
“Vraag actief om feedback. Het geeft je informatie over wat nou maakt dat jij wel of niet als effectief, als senior, als wat dan ook gezien wordt. Wat het effect is van je gedrag. Als je dat effect weet, weet je ook waar het handig is om iets te veranderen of te ontwikkelen,” aldus Vivian.
Kleine dingen in je gedrag kunnen een groot effect hebben. Het kunnen details zijn die je zelf niet ziet, maar die anderen direct opvallen.
Tip 3: Zet coaching in om te groeien in leiderschap
Soms kom je er alleen niet uit. Dan helpt het om iemand naast je te hebben die andere vragen stelt, andere perspectieven biedt, en je helpt om blinde vlekken te zien.
“Wat je veel ziet is dat leiders op een punt zijn gekomen waar ze denken: ik kan eigenlijk alles al. Maar wel nog willen groeien,” legt Vivian uit. “Dan helpt een frisse blik van andere mensen om je andere perspectieven te geven. Wij kunnen als individu niet alle perspectieven zien, ervaren , horen, voelen. Daar dient een coach of een training voor.”
Coaching is een investering in jezelf. Maar het is ook een investering in je team. Want wat jij leert, werkt door in hoe je leiding geeft.
Vivian maakt dit concreet: “Als een leidinggevende niet van hommeles in een team houdt, om allerlei redenen die misschien teruggaan op het verleden, dan heeft zijn team daar last van. Als iemand dat kan oplossen in zichzelf, dat oude gevoel, een oude imprint kan transformeren en kan leren dat meer te verdragen, dan kan er een hele andere ervaring van de omgeving ontstaan. We hoeven veel minder persoonlijk te nemen bijvoorbeeld. Daar waar wij onze eigen mankementen onder ogen komen en die weten te transformeren, kunnen we meer verdragen. Krijgen we meer voor elkaar met minder.”
Een praktijkvoorbeeld: groeien door reflectie en coaching
Vivian deelt een voorbeeld uit haar praktijk: “Ik had een dame in een training die vastliep. In haar communicatie was ze onnavolgbaar, zowel in woordkeus als in haar gebaren. Ze maakte zoveel bewegingen met haar handen dat het leek alsof ze alles wegwuifde. Door feedback kreeg ze zicht op de impact van haar gedrag. We ontdekten dat ze in het verleden zo was afgewezen dat ze goed was geworden in onzichtbaar zijn. Zodra ze de opdracht kreeg haar handen stil te houden, was haar impact enorm. Dan was ze in haar lijf. Haar woorden werden to the point, krachtig in plaats van krachteloos.”
Een andere leidinggevende kreeg klachten over zijn gedrag op het werk, het werd als onveilig ervaren, terwijl hij zichzelf toch als goedbedoelend en vriendelijk zag. In gesprek bleek dat hij eigenlijk nooit iets persoonlijks deelde, laat staan zich liet raken. Hij stuurde liever en hielp om zaken goed te regelen. Deze innerlijke Wees sterk- houding maakte hem afstandelijk en in de relatie ongelijkwaardig. Medewerkers durfden niet met kwetsbare zaken bij hem te komen. Tja, voorbeeldgedrag doet volgen… Toen hij ontdekte waar hij leerde zaken met de kaken op elkaar te verdragen en fixen, ontstond ook de mogelijkheid te onderzoeken hoe hij zich wel kon laten raken. Het maakte hem uitnodigend naar zijn team, waardoor meer angsten en zorgen op tafel konden komen. Het gaf hem meer plezier en verbinding, hij kon zijn medewerkers beter begeleiden. En loslaten!
Wanneer is extra ondersteuning nodig?
Signalen dat het tijd is voor ondersteuning: je hebt aanhoudende stress die niet verdwijnt. Of je gaat met tegenzin naar je werk. Op zondag merk je stress in je lijf dat de volgende werkweek weer bijna begint. Je merkt dat dezelfde patronen zich blijven herhalen, in verschillende situaties, met verschillende mensen. Je hebt het gevoel dat je geen invloed hebt op je eigen ontwikkeling.
Een leiderschapstraining of coachingtraject kan dan helpen. Om je te laten zien wat je zelf niet (meer) ziet. Om nieuwe perspectieven te krijgen en te oefenen met nieuw gedrag in een veilige setting. Vivian: “We kunnen heel veel leren in de ontmoeting met anderen. Dat je leermeesters om je heen hebt. Of dat je werkt op een manier die je voeding blijft geven.”
Blijven groeien vraagt aandacht en moed
Groei is geen rechte lijn. Het gaat met vallen en opstaan, met twijfel en doorbraken, met stilstand en versnelling. Het vraagt de bereidheid om eerlijk naar jezelf te kijken. Om feedback te vragen en daar iets mee te doen. Om soms hulp te accepteren.
Inzichten
- Groei vraagt om reflectie. Durf te verstillen en te kijken.
- Feedback is een groeiversneller. Het laat je zien wat je zelf niet ziet.
- Coaching helpt patronen te doorbreken die je alleen niet kunt zien.
- Groei is een continu proces. Het stopt niet als je een bepaald niveau hebt bereikt.
- Groei begint bij jezelf. Jouw ontwikkeling heeft effect op iedereen om je heen.
Het begint bij jou: reflectie
Om hier niet alleen over te lezen, maar het ook naar jezelf toe te trekken, helpt het om even stil te staan bij deze vragen:
- Waar verlang je naar in je werk? Wat mis je?
- Wat houdt je tegen om te groeien? Welk patroon herken je?
- Wie kan je helpen je volgende stap te zetten?
Een kleine oefening
Neem deze week een moment om terug te kijken op je afgelopen werkdag. Beantwoord elke avond in één zin deze drie vragen:
- Wat heb ik vandaag geleerd?
- Wat wil ik morgen anders doen?
- Wat heb ik nodig om te groeien?
Doe dit vijf dagen achter elkaar. Kijk aan het eind van de week terug: welke patronen zie je? Wat zegt dat over waar je staat en waar je naartoe wilt?
En nog beter: bespreek je antwoorden met iemand anders. Een collega, een partner, een coach. Reflectie wordt krachtiger als je het deelt.