Je wilt helder zijn over wat je van iemand verwacht en wat je nodig hebt in de samenwerking. Maar hoe doe je dat zonder te hard te zijn? Of juist te voorzichtig?
Trainer Sabine van Dijk ziet dat die spanning vaak ontstaat wanneer het voor iemand ergens echt over gaat. Als je ergens voor moet gaan staan, terwijl je de relatie niet wil beschadigen.
Het helpt om te kijken wat je doet op het moment dat je te hard of juist te voorzichtig wordt. Bijvoorbeeld als je een besluit moet nemen dat effect heeft op anderen. Of als je iemand ergens op moet aanspreken. In deze blog lees je hoe mildheid en kracht samen kunnen gaan. En wat dat vraagt in je dagelijkse werk en leiderschap.
Waarom is het lastig om mild te zijn zonder kracht te verliezen?
Mildheid en kracht lijken een paradox, maar dat zijn ze niet. Je kunt mild en krachtig tegelijk zijn. Er is een verschil tussen de inhoud en de vorm waarin je iets zegt. Kracht zit vaak in kalmte. Je toon, tempo en non-verbaal gedrag maken daarbij veel uit.
Wanneer je op voorhand al een oordeel over jezelf hebt over wat je moet doen heeft dat effect op hoe je de boodschap brengt. Als je van binnen al vindt dat je te streng bent, te bot, te weinig empathisch of juist te slap, dan zend je dat oordeel mee in je boodschap, nog voordat de ander iets heeft gezegd.
Als een collega of teamlid bijvoorbeeld het werk niet goed doet, helpt het niet om niks te zeggen. In hoe je iets zegt kun je dan het verschil maken. Door mild te zijn voor de mens en krachtig op de taak. Helder zijn over het effect van het werk helpt bijvoorbeeld wel. Dat is krachtig en mild tegelijk.
Wat zijn de gevolgen als je geen balans vindt?
Als je blijft schommelen tussen te hard of juist te mild merken mensen dat. Gevolgen kunnen zijn dat spanning dan onder de oppervlakte blijkt, of dat niemand besluiten durft te nemen.
Op de lange termijn kan dit leiden tot minder openheid en vertrouwen in teams. Wat weer zorgt voor meer ruis in de samenwerking. Dat kan uiteindelijk zelfs minder productiviteit, verlies aan vertrouwen of in het uiterste geval verloop tot gevolg hebben.
Vijf strategieën om mildheid en kracht te combineren
Hoe doe je dat concreet, mild zijn en krachtig tegelijk? Hieronder vind je 5 praktische tips.
Tip 1: Wees helder over je grens
Mild zijn betekent niet dat alles kan. Het betekent dat je duidelijk bent zonder te veroordelen. Je benoemt wat nodig is. Je spreekt uit wat je ziet gebeuren.
Sabine maakt het onderscheid tussen de mens en de taak. Je kunt mild naar iemand blijven, terwijl je wel duidelijk bent over wat er niet goed gaat in het werk. Dat vraagt dat je niet gaat verzachten in de inhoud, maar in de manier waarop je spreekt.
Tip 2: Luister actief en oordeel niet direct
We oordelen vaak sneller dan we luisteren. Je denkt al te weten hoe het zit, terwijl je nog niet hebt gevraagd wat er speelt. Oordelen zetten we snel in: iets is goed of fout. Als je je nieuwsgierigheid activeert krijg je veel meer informatie. Vraag: hoe zit dit voor jou? Wat betekent dit voor jou? Mensen zijn zich vaak niet bewust van hun effect op anderen. Door te luisteren ontstaat mildheid.
Sabine verwijst in haar trainingen vaak ook naar Covey. Eerst begrijpen, dan begrepen worden. Uitstel van je oordeel is moeilijk, maar het helpt je wel. Grenzen aangeven hoort hier ook bij. Door zelf helder te zijn over waar je voor staat en wat je waarden zijn is het ook makkelijker voor de ander om dit te benoemen.
Tip 3: Durf feedback te geven vanuit verbinding
Door jezelf kwetsbaar op te stellen maak je verbinding. Laat je menselijkheid zien als dat passend is. Sabine benadrukt dat feedback krachtiger wordt wanneer je ook je intentie uitspreekt. Wat wil je met dit gesprek? Benoem bijvoorbeeld dat je beter wil samenwerken. Of dat je wil dat spanningen benoemd en opgelost worden.
Dat vraagt dat je ook bereid bent je te verdiepen in de ander. Wat maakt dat dingen niet lukken? Wat speelt er? Niet om wat iemand doet goed te praten, maar om het gesprek opener en effectiever te maken.
Tip 4: Bewaak je eigen energie en emoties
Sabine geeft aan dat spanning in een gesprek vaak al in jou aanwezig is voordat je iets zegt. Dat zie je terug in hoe je erbij zit en hoe snel je wilt reageren.
Als je zelf moe bent of een vol hoofd hebt is het lastiger om vanuit mildheid te reageren. Dat bij jezelf zien is stap één. Probeer een moment te pakken om rustig te ademen om jezelf letterlijk lucht en ruimte te geven. Door stil te staan bij wat er bij jou gebeurt kun je het opmerken zonder dat je het meteen wegdrukt of probeert op te lossen.
Sabine noemt dat het soms krachtiger is om een gesprek even te laten liggen dan het direct af te willen maken. Niet om het uit de weg te gaan, maar om eerst weer bij jezelf te komen. Zodat je niet alleen zegt wat je wilt zeggen, maar het ook zegt vanuit rust.
Tip 5: Maak ruimte voor kwetsbaarheid
Sabine: ‘kwetsbaarheid betekent niet dat het gesprek over jou moet gaan. Het gaat erom dat je als mens aanwezig blijft, zonder jezelf centraal te zetten.”
Ze bedoelt hiermee dat je best kunt benoemen dat iets spannend is om te zeggen, als dat zo is. Niet om het groter te maken, maar om eerlijk te zijn over wat er bij jou gebeurt. Tegelijk blijft de focus dan op de ander en op het doel van het gesprek.
Sabine benadrukt daarbij dat het niet helpend is als het gesprek vooral over jouw spanning gaat. De balans moet blijven liggen bij wat je wilt zeggen en bij wat dat moet betekenen voor de ander en de samenwerking. Kwetsbaar zijn zit dus niet in veel delen, maar in echt zijn. En tegelijk verantwoordelijkheid blijven nemen voor wat nodig is.
Een praktijkvoorbeeld: mild en krachtig tegelijk
Sabine vertelt over een moment waarop zij als leidinggevende een medewerker moest aanspreken op iets wat voor veel mensen beladen is: loonbeslag. De deurwaardersbrief lag op haar bureau. Ze merkte dat het haar raakte. Niet omdat ze het gesprek niet aan durfde, maar omdat ze al allerlei beelden had bij wat dit voor de ander zou betekenen.
Wat haar verraste, was de reactie van de medewerker. Die bleef rustig en gaf aan dat dit niet nieuw voor haar was. Dat ze het eigenlijk wel prettig vond dat het nu officieel werd geregeld, omdat ze moeite had om zelf haar uitgaven onder controle te houden.
Juist doordat ze mild bleef naar de mens, maar helder bleef op de taak, ontstond er ruimte. Werd gewoon een gesprek tussen twee mensen, waarin iets lastigs benoemd werd zonder dat het de relatie beschadigde.
Wanneer is extra ondersteuning helpend
Soms herken je jezelf in dit soort situaties, maar merk je ook dat het niet vanzelf verandert. Je baalt hoe een gesprek ging, en toch schiet je in een volgend gesprek weer in hetzelfde patroon.
Sabine geeft aan dat dit niet vreemd is. Sommige patronen zijn hardnekkig, juist omdat ze vaak ontstaan zijn in situaties waar je jezelf moest beschermen. Dan vraagt de situatie om meer dan alleen inzicht.
Het kan dan helpend zijn om daar niet alleen in te blijven zoeken, maar het in contact met anderen te onderzoeken. In een setting waar zichtbaar wordt hoe jij reageert als het spannend wordt. En om te ervaren wat er gebeurt als je iets anders probeert.
De trainingen KIM voor niet leidinggevenden en PCI sluiten hierbij aan. Je werkt daar met je eigen situaties en krijgt terug wat mensen werkelijk ervaren in het contact met jou. Dat helpt om niet alleen te begrijpen wat je anders wilt doen, maar het ook daadwerkelijk te oefenen.
Conclusie: mildheid zonder kracht te verliezen
Mild zijn zonder kracht te verliezen vraagt geen zachtheid in de boodschap, maar helderheid in de vorm. Dat je onderscheid leert maakt tussen de mens en de taak. En dat je jezelf daarin niet wegduwt, maar meeneemt.
Inzichten
- Mildheid en kracht zijn geen tegenpolen. Ze kunnen naast elkaar bestaan als je jezelf niet kleiner maakt om de relatie te sparen.
- De impact van je woorden zit vaak niet in de inhoud, maar in de vorm. Je toon en non-verbale communicatie zijn daarin ook essentieel.
- Oordelen maakt het gesprek smal. Nieuwsgierigheid maakt het opener. Door langer vragen te stellen, ontstaat er meer ruimte voor echte beweging.
- Hardheid komt meestal niet voort uit duidelijkheid, maar uit spanning. Hoe beter je die spanning in jezelf herkent, hoe minder die je hoeft te sturen.
- Mild en krachtig communiceren vraagt geen perfectie, maar aandacht. Voor wat er gebeurt tussen jou en de ander, en voor wat dat in jou oproept.
Het begint bij jou. Reflectie
Gun jezelf even de tijd om niet meteen door te gaan. Sta eens stil bij deze vragen. Niet om ze snel te beantwoorden, maar om ze echt toe te laten.
- Waar merk jij dat gesprekken spanning bij je oproepen?
- Wanneer schiet je sneller in scherpte of juist in terugtrekken?
- En wat zegt dat eigenlijk over wat jij op dat moment nodig hebt?
Je hoeft daar nu niets mee te doen, alleen kijken en voelen is genoeg.
Een kleine oefening
Sabine nodigt uit tot een korte oefening die je helpt om even stil te staan bij jezelf.
Schrijf voor jezelf op waar je compassie voor kunt hebben bij jezelf. En waar je grens ligt in wat je nog oké vindt. Bijvoorbeeld in een gesprek dat je is bijgebleven of in een reactie waarvan je later dacht: zo wilde ik eigenlijk niet reageren.
Dat kan iets kleins zijn van deze week. Of een situatie die nog speelt. Door het op te schrijven maak je het zichtbaar voor jezelf. Niet om het meteen te veranderen, maar om er aandacht voor te hebben.
Van daaruit ga je het volgende gesprek weer in. Met iets meer bewustzijn. En iets meer ruimte om mild en krachtig tegelijk te blijven.