Je stapt de vergaderzaal binnen waar je team al zit. Er speelt een spannende situatie op je werk. Je kunt niet alles wat je weet, delen. Je voelt de spanning in je lijf. Je merkt dat je scherper reageert, misschien kortaf wordt. Terwijl je juist inspirerend en koersvast wilt zijn.
Later die dag kijk je terug en denk je: dit had ik anders willen doen. Je bent niet de enige. Veel leidinggevenden en professionals vinden het lastig om inspirerend te blijven op momenten dat de druk toeneemt. Toch weet je: jouw houding maakt het verschil. Voor je team, voor de sfeer én voor het bereiken van de doelen.
In deze blog lees je inzichten en praktische tips die je helpen koers te houden.
Waarom inspirerend blijven onder druk zo’n uitdaging is
Spanning hoort bij het werk. Toch raakt het vaak meer dan je denkt. Het gaat niet alleen om de situatie van dat moment, maar ook om iets van jezelf dat wordt aangesproken.
Trainer Sabine van Dijk: “Ga stilstaan om vooruit te komen. Voel wanneer het spannend wordt, weet waar je dat in je lijf voelt en ga dat onderzoeken. Waar komt die spanning vandaan? Welke waarde wordt hierin geraakt voor mij en waarom is die belangrijk?”
Soms herken je oude patronen. Sabine zegt: “Niet zelden projecteren we onze familiepatronen in ons werk. Dus als jij vroeger werd geleerd je mond te houden, netjes te wachten, dan is het lastiger om je uit te spreken als je iets vindt.”
Het vraagt zelfkennis om inspirerend te blijven. Anders schiet je in een reflex. En dan verlies je contact: met jezelf en met je team. Dat maakt inspirerend blijven zo uitdagend. Je reageert snel vanuit een reflex. Je blik vernauwt. Voor je het weet, ben je vooral bezig met problemen in plaats van mogelijkheden.
Wat gebeurt er als je niet inspirerend blijft in spannende tijden?
Spanning verdwijnt niet als je haar negeert. Als je het wegstopt, komt het er toch uit. Vaak subtiel, in je toon, je houding of je blik. Je team voelt het, ook al heb je er zelf geen woorden aan gegeven.
Sabine verwoordt het zo: “Je communiceert hoe dan ook. Non-verbaal, in je gedrag, in het contact. Mensen voelen dat er iets niet klopt. En als jouw verbale en non-verbale communicatie niet in lijn zijn, dan ontstaat er verwarring.”
Die verwarring kan zich in kleine dingen uiten. Een deadline die ineens vloeibaar wordt. Een overleg waarin iedereen langs elkaar heen praat. Het team voelt dat er iets niet klopt, maar niemand kan precies aanwijzen waar het zit. Het gevolg: onrust en onzekerheid.
Daarom is het uitspreken zo belangrijk. Sabine zegt: “Je wordt ook betrouwbaarder als je wel communiceert wat er niet klopt.”
Met andere woorden: durf uit te spreken wat je al communiceert met je houding. Benoem de spanning. Deel waar het schuurt. Niet om hard te zijn, maar juist om veiligheid te scheppen. Duidelijkheid geeft houvast.
Drie tips om inspirerend te blijven
Tip 1: Ken jezelf
Inspirerend blijven begint bij jezelf. Bij voelen waar de spanning zit.
Sabine: “Voel wanneer het spannend wordt, weet waar je dat in je lijf voelt. Bevraag jezelf, of laat een ander je bevragen. Realiseer je: dit is van mij. Draag je eigen ongemak.”
Neem het voorbeeld van kritische feedback geven. Veel leidinggevenden vinden dat spannend. Omdat ze bang zijn dat de relatie stukgaat. Terwijl medewerkers juist gebaat zijn bij duidelijkheid. Duidelijkheid voelt vaak als veiligheid.
Sabine: “Zeg wat er gezegd moet worden, doe wat er gedaan moet worden. Dan maar met volle angst vooruit.” Juist dát is inspirerend”
Het vraagt lef om die spanning onder ogen te zien. Maar precies daar zit de ruimte om te groeien
Tip 2: Doe wat nodig is
Inspirerend blijven betekent soms simpelweg doen wat nodig is. Ook als je jezelf nog niet klaar voelt.
Sabine: “Wachten totdat de angst voorbij gaat, totdat je comfortabel bent om het te zeggen, dan kun je vaak lang wachten”.
Daarom is luisteren zo belangrijk. Luisteren is niet alleen horen. Het is doorvragen, samenvatten, begrijpen wat er onder weerstand ligt. Het is checken: is het alleen spannend voor mij, of ook voor de ander?
“Durf ook nee te zeggen om je team te beschermen,” zegt Sabine. “Bescherm je team. Het is altijd balanceren tussen wat er gevraagd wordt vanuit de organisatie en de werkdruk van je team.”
Juist door die balans te bewaken, blijf je geloofwaardig.
Tip 3: Blijf trouw aan je waarden en leiderschapskompas
Onder druk kun je verdwalen. Je waarden zijn dan je kompas.
Praktijkvoorbeeld: reorganisatie en transparantie
Wat vaak in de trainingen ingebracht wordt door deelnemers: er is een reorganisatie. Geruchten gonzen door de wandelgangen. Medewerkers maken zich zorgen. Jij voelt de spanning in de ruimte.
Wat doe je?
Sabine: “Vraag hoe het voor medewerkers is om met deze spanning om te gaan. Daarmee bespreek je wat er toch al leeft. En de ruimte geven aan de gevoelens kan echt zorgen voor verminderde druk. Afhankelijk van de situatie kun je ook vertellen hoe jij het ervaart of wat jouw dilemma’s zijn. Niet om te vergelijken, maar om meer menselijkheid te laten zien . ”
Sabine: “Als jouw waarde bijvoorbeeld transparantie is, deel wat er gedeeld kan worden. En zeg ook dat niet alles gedeeld kan worden. Zoek een vorm van jouw eigen waarde die bij jou past, zodat je jezelf ook met droge ogen kan aankijken in de spiegel. En zeg soms mag je best benoemen dat het balanceren hiertussen voor jou lastig is.”
Dat klinkt misschien eenvoudig, maar juist dat schept vertrouwen. Je team merkt dat je integer handelt. Dat je hen serieus neemt, ook als je niet alles kunt vertellen.
Wanneer is extra ondersteuning nodig?
Soms merk je dat de spanning niet weggaat. Dat gesprekken stroef blijven. Dat er steeds opnieuw misverstanden ontstaan over verwachtingen. Of dat je team wel doorgaat, maar met minder energie.
Sabine zegt hierover: “Vooral beginnend leidinggevenden willen denken dat ze overal iets mee moeten. Maar je kunt niet alles oplossen. Je mag ook erkennen dat de spanning er is.”
Juist op zulke momenten helpt het om iemand mee te laten kijken. Iemand die vragen stelt die je zelf niet meer stelt. Of een training die je weer laat zien waar jouw invloed ligt.
Bij vanHarte&Lingsma is KIM voor Leidinggevenden zo’n training. De training helpt je stevig(er) te staan, duidelijk te communiceren en koers te houden wanneer het spannend wordt.
Conclusie: inspirerend blijven vraagt lef en bewustzijn
Inspirerend blijven in spannende tijden gaat niet vanzelf. Het vraagt lef om spanning niet weg te duwen, maar toe te laten. Bewustzijn om te zien wat van jou is en wat van de ander. En moed om te doen wat nodig is, ook als het ongemakkelijk voelt.
Het begint bij jezelf kennen en je eigen ongemak dragen. Het vraagt dat je uitspreekt wat gezegd moet worden, luistert en je team beschermt. En het nodigt je uit om trouw te blijven aan je waarden en je leiderschapskompas.
Of zoals Sabine van Dijk zegt: “Alles waar spanning zit, is groeiruimte.”
De vraag is dus niet óf het spannend wordt, maar hoe jij met die ruimte omgaat. Hoe blijf jij inspirerend als het spannend wordt?
Inzichten
- Spanning is geen bewijs van zwakte. Het is een signaal dat er iets geraakt wordt wat voor jou belangrijk is.
- Je kunt inspirerend blijven zonder alles te weten of te kunnen delen. Helder zijn over wat wel en niet kan, creëert vertrouwen.
- Kwetsbaarheid vermindert je gezag niet. Het maakt je menselijk en daardoor geloofwaardig.
- Inspirerend leiderschap zit niet in grootse woorden maar in kleine, consistente daden. Juist onder druk.
- Alles waar spanning zit, is groeiruimte. Ontwijken maakt kleiner, aangaan maakt vrijer.
Het begint bij jou.
Om hier niet alleen over te lezen, maar het ook naar jezelf toe te trekken, helpt het om even stil te staan bij deze vragen:
- Wanneer merkte je voor het laatst dat je minder inspirerend werd door spanning op het werk? Wat gebeurde er toen precies?
- Welke waarde van jou werd in die situatie geraakt en hoe reageerde je daarop in woorden of gedrag?
- Wat zou je in een vergelijkbare situatie anders willen doen, zodat je trouw blijft aan jezelf en je rol?
Een kleine oefening
Kies de komende week elke dag een moment dat het voor jou spannend wordt. Dat kan een overleg zijn, een lastig gesprek of een besluit dat je moet nemen. Sta daar bewust even bij stil. Adem rustig in en uit. Vraag jezelf daarna drie dingen af en schrijf ze kort op.
- Wat voel ik nu precies in mijn lijf?
- Welke waarde van mij wordt geraakt?
- Wat is een kleine stap waarmee ik trouw blijf aan mezelf zonder de situatie groter te maken dan nodig?
Herhaal dit een week lang. Kijk daarna terug. Waar bleef je dichter bij jezelf. Waar week je af. En waar zag je dat jouw houding effect had op de mensen om je heen.