Je hebt een voorstel ingebracht waar je veel energie in hebt gestoken, maar in het overleg gebeurt er weinig mee. Besluiten worden soms zonder jouw input mee te nemen genomen en de richting die jij ziet, ziet een ander niet. Dat is een gevoel dat veel leiders en professionals kennen.
Strategische invloed vraagt om aanwezig zijn op het juiste moment en op een manier die past bij wie je bent. In deze blog neemt trainer Esther Blenk je mee in wat strategische invloed écht betekent en hoe je er bewust en authentiek aan werkt.
Laten we even stilstaan bij strategische invloed
Strategische invloed gaat over meer dan het hebben van een sterk argument. Esther: “Het gaat erom dat je situaties breed kunt bekijken. Niet alleen vanuit je eigen taak of rol, maar over de grenzen van je eigen belang en jouw functie heen. Je verantwoordelijk voelen voor iets wat groter is dan “jouw zaak.” Of, breder kunnen bekijken vanuit een ander perspectief, namelijk het kunnen signaleren van maatschappelijke ontwikkelingen die invloed hebben op de organisatie / jouw team. Het signaleren van bepaalde manieren van samenwerken of omgaan met elkaar, die niet effectief zijn. Het zien van patronen in manieren van werken en samenwerken.
Dat is een andere definitie dan veel mensen gewend zijn. Invloed wordt al snel geassocieerd met autoriteit, positie of overtuigingskracht. Maar in een tijd waarin organisaties steeds meer van zelfsturing en transparantie verwachten, werkt dat niet meer afdoende. Strategisch beïnvloeden gaat niet over trucjes of politiek spel. Het gaat over authentiek leiderschap: weten wat je wil bereiken, begrijpen wat er om je heen speelt en van daaruit verbinding maken met anderen.
De uitdaging: invloed uitoefenen zonder jezelf te verliezen
Waarom vinden veel leidinggevenden strategische invloed lastig? Soms is het onzekerheid: je weet niet goed hoe je je boodschap moet brengen of bij wie. Soms is het angst voor weerstand, de ervaring dat je je nek uitsteekt en er niets mee wordt gedaan. En soms is het de overtuiging dat invloed uitoefenen manipulatief is, dat je mensen iets oplegt in plaats van met ze samen te werken.
Esther: “we zijn zo gericht op de oplossing, op de snelheid, op het fixen. We gaan naar de oplossing terwijl we een breder beeld nog niet hebben. Juist door de tijd te nemen om naar dat brede beeld te kijken denk je veel creatiever na over de oplossing.” Strategische invloed vraagt om een andere manier van kijken.
Wat gebeurt er als je strategisch beïnvloeden uit de weg gaat?
Niets doen heeft ook gevolgen. Wie zijn invloed niet inzet, laat iets weg: ideeën die waarde hebben blijven onbenut en jijzelf raakt gefrustreerd omdat je weet dat je meer te bieden hebt. Wie zijn strategische invloed niet actief ontwikkelt, merkt dat vroeg of laat. Besluiten worden genomen zonder jouw perspectief. Het team mist richting omdat je zelf te dicht op de uitvoering zit om het grotere plaatje te bewaken. Spanningen blijven sluimeren omdat de onderliggende belangen nooit worden besproken.
Op den duur kost dat motivatie, bij jezelf en bij de mensen om je heen. Esther: “Als je niet het belang van de ander of de rest van de organisatie meeneemt, ben je alleen je eigen agenda aan het regelen. En dan willen mensen niet naar je luisteren.” Het risico van verloop en verminderde prestaties is dan niet ver weg.
Drie strategieën om je strategische invloed te vergroten
Strategische je invloed vergroten kun je realiseren met bijvoorbeeld onderstaande tips. De drie strategieën hieronder zijn praktisch toepasbaar en sluiten aan bij persoonlijk leiderschap: ze beginnen bij zelfkennis en bouwen van daaruit naar buiten.
Tip 1: Verhelder je intentie en waarden
Wie invloed wil uitoefenen, doet er goed aan eerst bij zichzelf te beginnen. Wat wil je eigenlijk bereiken? En waarom is dat belangrijk, niet alleen voor jou, maar voor de mensen om je heen? Esther: “Je kunt vol gaan staan voor je eigen stuk. Maar dan moet je dat wel kunnen inbedden in het belang voor de rest van de organisatie.”
Reflectie helpt om die helderheid te krijgen, maar feedback ook. Vraag eens aan een aantal collega’s hoe die jouw rol zien. Waar heb jij wel aandacht voor, waarvoor niet of te wening? Wat zien zij wat jou ontgaat?
Tip 2: Kies bewust je momenten en middelen
Een goed moment kiezen is minstens zo belangrijk als een goed argument hebben. Esther: “strategisch beïnvloeden vraagt om het aanvoelen van urgentie, of om het urgent te maken. Mensen laten inzien waarom dit nú van belang is, gezien het bredere plaatje. Bijvoorbeeld: Als we nu niet zorgen voor nieuwe medewerkers, lopen we over twee jaar hier en hier tegenaan.”
Wie je benadert, is daarin ook bepalend. Esther: “Altijd naar de persoon die beslissingsbevoegdheid heeft, of naar iemand die invloed heeft op die persoon. Dat is echt je netwerk goed inzetten. En informele momenten benutten als iets weer ter sprake komt: luisteren, afstemmen, zeggen wat jij ziet en dan ook nieuwsgierig zijn naar wat de ander bezighoudt.” Invloed bouw je niet alleen in vergaderzalen, maar ook in de wandelgang.
Tip 3: Ontwikkel relationele sensitiviteit
Strategische invloed werkt via mensen. Wie begrijpt hoe de relaties en de dynamieken in een organisatie lopen, begrijpt ook waar invloed kan worden uitgeoefend. Dat vraagt om actief observeren: wie heeft er informeel gezag? Waar zitten de onuitgesproken spanningen? Welke belangen spelen er onder de oppervlakte?
Esther: “Afstappen van het ego-stuk: niet gefrustreerd raken omdat de ander niet luistert, en daar alleen je aandacht naar toe laten gaan, maar: wat betekent het feit dat we wellicht niet genoeg naar elkaar luisteren voor de hele organisatie? Dan pas kun je strategische invloed nemen.” Vragen stellen helpt daarin meer dan overtuigen. Wie nieuwsgierig is naar de ander, bouwt vertrouwen. En vertrouwen is de basis van elke vorm van invloed.
Praktijkvoorbeeld: strategisch beïnvloeden in actie
In één van Esthers trainingen werkte een leidinggevende die steeds het gevoel had dat er geen invloed was op wat er in de organisatie besloten werd. Twee afdelingen raakten elkaar continu, maar de betrokken leidinggevenden zaten nooit aan tafel. Alles liep via de leidinggevende daarboven.
De ontdekking was dat niet de mensen het probleem waren, maar de structuur. Esther: “Door te onderzoeken waarom het niet werkte, kwamen ze erachter dat de manier waarop alles gestructureerd was gewoon niet in het voordeel van beide afdelingen werkte. Er werd naar de eigen leidinggevende gegaan en een plaatje geschetst: wij moeten hartstikke veel met elkaar samenwerken, maar we hebben nooit een formeel overleg. Hoe is dat ooit zo ontstaan?”
Door het eigen belang los te laten en het grotere plaatje centraal te stellen, ontstond er ruimte voor een andere structuur die voor iedereen beter werkte. Dat is strategische invloed in de praktijk: niet klagen dat de ander niet meewerkt, maar onderzoeken waarom het systeem niet werkt.
Wanneer is extra ondersteuning nodig?
Als spanningen blijven terugkomen, als je steeds vastloopt bij dezelfde situaties of als je invloed structureel kleiner lijkt dan je zou willen, is dat een signaal om serieus te nemen. Soms zit er iets onder dat dieper gaat: overtuigingen over wat leiderschap inhoudt, of patronen in hoe je met anderen omgaat die je zelf moeilijk kunt zien.
Een training of coach biedt dan ruimte om dat te onderzoeken en te oefenen met een andere aanpak. Esther: “Strategisch denken is te leren. Het is niet van nature voor iedereen, en dat hoeft ook niet. Maar het helpt enorm om iemand te hebben die je de vragen stelt die je zelf niet stelt.”
In de KIM en de Meesterschap in Leiderschap werk je aan die brede blik en strategische invloed. Je leert vertragen, vragen stellen en het belang van de organisatie koppelen aan jouw eigen aandeel.
De kunst van invloed: groei begint bij bewustzijn
Strategische invloed is geen talent dat je hebt of niet hebt. Het is een gewoonte van kijken, luisteren en verbinding maken. Wie leert om verder te kijken dan de eigen taak, wie zijn intenties helder heeft en wie gevoelig is voor wat er om zich heen speelt, oefent invloed uit op een manier die duurzaam is en aansluit bij wie je bent.
Hoe wil jij je strategische invloed verder ontwikkelen?
Inzichten
- Strategische invloed begint bij zelfkennis: weet wat je wil bereiken en waarom; dat communiceert overtuigender.
- Timing en kanaal bepalen mede of een boodschap aankomt. Informele momenten zijn minstens zo waardevol als formele vergaderingen.
- Vertrouwen is de basis van elke vorm van invloed. Dat bouw je op door oprecht nieuwsgierig te zijn naar de ander.
- Wie het eigen belang niet inbedt in het belang van de organisatie, oefent alleen de eigen agenda uit.
- Patronen in groepsdynamiek herkennen vergroot je invloed. Niet door te manipuleren, maar door te begrijpen wat er speelt.
Het begint bij jou
Om hier niet alleen over te lezen, maar het ook naar jezelf toe te trekken, helpt het om even stil te staan bij deze vragen:
- Wat is je diepste drijfveer om invloed uit te oefenen, en sluit die aan bij het belang van de organisatie?
- Wanneer voel je je het meest authentiek in je leiderschap, en wat doe je dan anders?
- Welke patronen zie je terug in de manier waarop je nu invloed uitoefent?
Een kleine oefening
Kies een recente situatie waarin je invloed probeerde uit te oefenen. Schrijf op: wat was je intentie, welke aanpak koos je en wat was het resultaat? Kijk daarna of er iets was in de timing, het kanaal of de manier waarop je het belang van de ander meewoog dat anders had gekund. Niet om te oordelen, maar om te zien wat je de volgende keer anders wil doen.